بادبان – نیما نوربخش – «سهراب شهیدثالث: میخواستیم صحنهای را در فیلم «طبیعت بیجان» فیلمبرداری کنیم و گفته بودم برای این سه نفر، تاسکبابی درست کنند. زهرا خانم که نقش پیرزن و همسر سوزنبان در منطقهای دورافتاده را بازی میکرد، پرسید حالا باید چی کار کنیم؟ گفتم: هیچی. روی زمین غذا میخورین. گفت: ای خدا! ما که همیشه گدا بودیم، حالا توی فیلم هم باید نقش گدا رو بازی کنیم.
– مصاحبهکننده پشت دوربین، میخندد…
– سهراب شهیدثالث: من هیچوقت به اینچیزها نخندیدم. این چیزها فُکاهی نیست. وقتی زهرا خانم اینقدر بزرگوارانه این حرف را زد انگار سیخ داغی را بچسبانند روی قلب من.»
به گزارش بادبان، آنچه در بالا آمده برگرفته از مستند «سفر سهراب» ساخته امید عبدالهی (سال ۱۳۹۵) درباره سهراب شهیدثالث (فیلمساز، فیلمنامهنویس و تدوینگر) است که از پیشگامان موج نوی سینمای ایران بود. فیلمسازی که علیرغم سبک نوآورانه اما فیلمهایش در ایران در زمان خودش و حتی بعدها چندان مورد پسند نبود. او که بعد از مهاجرت و تبعید، مدتها در پاریس و وین برای امرار معاش پلهها و پنجرهها را تمیز کرده، در نامهای نوشته، در سرزمین مادری اجازه پیدا کرده دو فیلم سینمایی بسازد و یازده فیلم بعدیاش را در آلمان ساخته. شهیدثالث یکی از مهمترین فیلمسازان عصر ما بود که دهم تیرماه ۱۳۷۷ در غربت و دل در وطنی که میگفت جوابش کرده، در چنین روزهایی از دنیا رفت.
گفتنی است «طبیعت بیجان» یک فیلم سینمایی به کارگردانی سهراب شهیدثالث در سال ۱۳۵۳ است که نویسنده فیلمنامه نیز خودش بود و مدیریت فیلمبرداری را هوشنگ بهارلو برعهده داشت. این فیلم، زندگی سوزنبان پیری (با بازی زادور بنیادی) که با همسرش (با بازی زهرا یزدانی) در منطقهای دورافتاده زندگی میکند را نمایش میدهد. پیرمرد که سوزنبان است حکم بازنشستگیاش را دریافت میکند و باید جایش را به یک جوان بدهد.
تهیهکننده این فیلم کسی نبود جز پرویز صیاد و تدوین آن را روحالله امامی انجام داد. اجرای تیتراژ و طراح پوستر نیز مرتضی ممیز بوده است.
اگرچه بازیگران این فیلم جملگی غیرحرفهای بودند اما این فیلم برنده دیپلم هیئت داوران پروتستان و یک هزار مارک جایزه نقدی، دیپلم هیئت داوران کاتولیک و چهار هزار مارک جایزه نقدی و نامزد جایزه خرس طلایی برای بهترین کارگردان از جشنواره فیلم برلین شده بود. این فیلم در نظرسنجی منتقدان و نویسندگان مجله فیلم به عنوان یکی از بهترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران انتخاب شده است.
