بادبان – شهلا خزایی – دامو شخصیتی نسبتاً ناشناخته در دنیای یونان باستان است که پس از درگذشت پدرش، فیثاغورس، نقشی اساسی ایفا کرد. اطلاعات تاریخی زیادی درباره او وجود ندارد، اما میدانیم که او در حدود قرن ششم پیش از میلاد در مستعمره یونانی کروتون در جنوب ایتالیای امروزی زندگی میکرد. دامو یک زن معمولی نبود. او دختر فیلسوف و ریاضیدان مشهوری به نام فیثاغورس بود که به دنیای علم کمک شایانی کرد. تئانو نیز همسر فیثاغورس بود.
البته، دختر یک فیلسوف بودن، عنوانی نبود که حمل آن آسان باشد. از بدو تولد، سرنوشت او برای یک زندگی سرشار از ماجراها و فعالیتهای فکری رقم خورده بود. بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که دامو کمکهای مهم و نوآورانهای به تفکر گستردهتر فیثاغورسی کرده و حتی احتمالاً پس از مرگ پدرش، رهبری جامعه فیثاغورسیان را بر عهده گرفته است.
دامو، فیلسوف یونان باستان که بود؟
قابل درک است که دامو بر اساس شیوه زندگی فیثاغورسی به دنیا آمد و بزرگ شد. این روش زندگی بر تأمل عمیق فلسفی با سبک زندگی اشتراکیتر و زاهدانه استوار و هدف اصلی آن تزکیه روح و ذهن بود. فیثاغورس به اهمیت و ارزش آموزش زنان در کنار مردان اعتقاد واقعی داشت. این باور منجر به ظهور چندین فیلسوف زن از مکتب او شد و زندگی آنها را عمیقاً تغییر داد. در نتیجه، دامو احتمالاً تحصیلی غنی و گسترده، همتراز با مردان جامعه، دریافت کرده است. او احتمالاً موضوعات بسیار متنوعی از جمله فلسفه، ریاضیات و موسیقی را مطالعه کرده بود.
با این حال، اینها صرفاً فرضیاتی هستند که بر اساس اشارات مستقیم و غیرمستقیم معدودی به دامو در آثار دیگران بنا شدهاند. دامو به عنوان یک فیلسوفِ حقیقتاً توانا، باید سهم قابل توجهی در توسعه ایدههای فیثاغورسی داشته باشد که عمیقاً بر دنیای باستان و مدرن تأثیر گذاشت. به گفته دیوژن لائرتی، زندگینامهنویس قرن سوم پس از میلاد، خود فیثاغورس حتی پیش از مرگش، نوشتههایش را به دختر محبوبش دامو سپرد. اگر این موضوع صحت داشته باشد، نشان میدهد که او توانایی، هوش و بصیرت دخترش را بسیار بالا میدانسته است. همچنین گفته میشود که دامو از فروش این نوشتهها برای منافع مالی خود امتناع کرد و زندگی در فقر را بر زیر پا گذاشتن آرمانهای فلسفی خود ترجیح داد.
نقش دامو در حفظ آثار فیثاغورس
در حالی که متأسفانه جزئیات نوشتههای خود دامو باقی نمانده است، این احتمال قوی وجود دارد که او برخی از آثار پدرش در زمینه ریاضیات و نظریه موسیقی را ویرایش و حفظ کرده و آنها را تا حد امکان در طول اعصار دستنخورده نگه داشته باشد. دامو به عنوان یک فرد کاملاً خودی در انجمن تا حدودی رازآمیز فیثاغورسیان، با تأملات عرفانی و متافیزیکی آنها در مورد ماهیت واقعی حقیقت و جهان به خوبی آشنا بود.
او باید عمیقاً به این باور فیثاغورسی که جهان در هسته عمیق خود اساساً ریاضی است و روح، جاودانه است، اعتقاد داشته باشد. کمکهای او به این بحثهای فلسفی خاص، هرچند عمدتاً در تاریخ گم شدهاند، بدون شک قابل توجه بوده و هم بر معاصرانش و هم بر آیندگان تأثیر گذاشته است. میتوان استدلال کرد که اگرچه اطلاعات زیادی از زندگی او در دست نیست، یکی از نمادینترین دستاوردهای دامو تعهد او به حفظ نوشتههای پدرش به جای سود بردن از آنها بود.
این عمل که فضیلتی به راستی فلسفی بود، به بخش تعیینکننده و حیاتی داستان زندگی او تبدیل شد که برای قرنها پابرجا ماند. دامو با موفقیت در حفظ آثار فیثاغورس برای نسلهای آینده و رهبری بالقوه جامعهای که او تأسیس کرده بود، حلقهای بود که فیثاغورسیگری یونان باستان را به دوران مدرن ما متصل کرد.
منبع: greekreporter
