بادبان – مریم اسماعیلی* – ناگفته پیداست که جنگ در ذات خود ویرانی دارد و قربانی و از این منظر چه چیز مهمتر از آنکه ستونهای معرفتی و هویتی کشور در حین جنگ و پساجنگ به بازسازی و بازنمایی جایگاه خویش در جامعه بپردازند. در این میان موزهها میتوانند در حوزه آموزش و اطلاعرسانی، بازسازی و احیای فرهنگ همکاری بین المللی به عنوان نهادی که همواره در قلب جامعه حضور پررنگ فرهنگی و تاریخی دارند نقش اثرگذاری داشته باشند.
از سوی دیگر موزهها به عنوان مراکز آموزشی میتوانند در زمان جنگ، آگاهی عمومی درباره تاریخ و فرهنگ را افزایش دهند و با برگزاری نمایشگاهها و برنامههای آموزشی در مورد تاثیرات جنگ بر جامعه به فهم بهتر مردم از شرایط موجود کمک کنند. همچنین موزهها به عنوان پلتفرمهایی برای بحث و تبادل نظر درباره مسائل اجتماعی و سیاسی نیز میتوانند عمل کنند. حتی پس از پایان جنگ نیز موزهها نقش حیاتی در بازسازی و احیای شاخصههای فرهنگی دارند. آنها میتوانند به جمعآوری و نمایش آثار جدیدی که به دلیل جنگ آسیب دیدهاند، بپردازند و به ترمیم هویت فرهنگی جامعه کمک کنند.
این فرایند میتواند شامل برگزاری نمایشگاههای حمایتی از هنرمندان محلی و همکاری با دیگر نهادهای فرهنگی باشد. ناگفته نماند که در زمان جنگ، موزهها حتی میتوانند با سازمانهای بین المللی و دیگر نهادهای فرهنگی همکاری کنند تا از آثار فرهنگی خود محافظت کرده و به تبادل دانش و تجربه بپردازند. این همکاریها میتوانند شامل ایجاد شبکههای حمایتی و حفاظتی برای موزهها و هنرمندان تحت تاثیر جنگ باشد. جنگ معمولا منجر به کاهش منابع مالی و انسانی برای موزهها میشود. این نهادها ممکن است با مشکلاتی در تامین هزینههای جاری، حقوق کارکنان و نگهداری از آثار مواجه شوند. بنابراین مدیریت منابع و جلب حمایتهای مالی از سوی دولتها و سازمانهای غیردولتی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
در نهایت عملکرد موزهها در هنگام جنگ یک چالش پیچیده است که نیازمند استراتژیهای مناسب، همکاریهای بین المللی و توجه به نیازهای جامعه است. این نهادها نه تنها باید از آثار فرهنگی خود محافظت کنند بلکه باید به نقش آموزشی و اجتماعی خود نیز ادامه داده تا در فرایند بازسازی جامعه پس از جنگ موًثر باشند. از این منظر و با توجه به اهمیت میراث فرهنگی در هویت ملی، تلاش برای مدیریت بحران امری ضروری به نظر میرسد. در آخر اینکه موزهداران با موزهها زندگی کرده و با موزهها وطن را کشف کردهاند. اگرچه هر کس به شیوهای وطنش را حفظ میکند اما موزهداران با حراست و صیانت از میراث فرهنگی، این مهم را به سر منزل مقصود میرسانند.
*مدیر موزه پمپ بنزین دروازه دولت
🔥 ممکن است این مطلب نیز برای شما جالب باشد: 👈پاسخی به تیغ کشیدن وحید جلیلی بر منتقدان
